Góry Złote są jednym z dłuższych pasm górskich
w Sudetach (ok. 55km). Od Gór Bardzkich oddziela je Przełęcz Kłodzka
(489 m), natomiast od Gór Bialskich i Masywu Śnieżnika Dolina Białej
Lądeckiej. Przełęcz Różaniec (583 m) dzieli pasmo Gór Złotych na dwie,
różnej długości części.
Wyższą, pn.-wsch. budują przede wszystkim skały metamorficzne,
głównie gnejsy, łupki krystaliczne, fylity i amfibolity. W tej
części znajdują się też najwyższe wzniesienia: Kowadło (987 m), Czartowiec
(944 m) i Pasieczna (928 m) w pobliżu Bielic i Nowego
Gierałtowa oraz Borówkowa (900 m), Kobyla Kopa (851 m) i Orłówka
(830 m) w okolicach Lądka Zdroju. Pn.-zach. pasmo jest mniejsze,
a tworzą je granitoidy (sjenity), wapienie krystaliczne (marmury)
i amfibolity, w których w okolicach Złotego Stoku występuje
złoto. Z budową geologiczną ściśle związana jest też rzeźba terenu,
stąd też w tej części występują głębokie doliny (Złoty Jar), mocno
rozczłonkowane grzbiety oraz formy krasowe (Jaskinia Radochowska).
Dominujące wzniesienia to Jawornik Wielki (827 m), Trzeboń (713 m),
Bodak (617 m) i Ptasznik (719 m).
Góry Złote porasta las mieszany, w którym przeważają
buki i sosny, będące pozostałością gęstej puszczy. Bogaty jest także
świat zwierzęcy. Wszystko to sprawia, że mimo rozwijającej się
bazy turystycznej góry te zachowują pierwotną dzikość.
Góry Bialskie są zwartym, niedużym
masywem (powierzchnia ok. 60 km2). Od zach. ograniczone są
przez dolinę Morawki, natomiast od pn.-wsch. przez dolinę Białej
Lądeckiej. Wyróżniają się wyrównanymi wierzchowinami, stromymi stokami
i głębokimi dolinami. Najwyższe szczyty to, w części
południowej: Postawna (1224 m) , Smrek (1125 m), Rudawiec (1106 m),
w części północnej: Czernica (1083 m), Sucha Kopa (1055 m)
i Gołogóra (977 m).
Góry Bialskie zbudowane są ze skał metamorficznych (gnejsy
i łupki łyszczykowe). Widać je wyraźnie w postaci skałek (Trzy
Siostry) i w powcinanych dolinach.
Gęste lasy rosnące
w Górach Bialskich zachowały swój pierwotny charakter, dlatego też
w Puszczy Jaworowej, na zboczach Rudawca utworzono rezerwat "Puszcza
Śnieżnej Białki". Występują tu rzadkie w Sudetach głuszce
i cietrzewie. Ponad to można spotkać sarny, jelenie
i dziki.
Kiedyś prawie bezludne, teraz są powoli "cywilizowane".
W Bielicach i Gierałtowie można zobaczyć wiele wyremontowanych
i powstających nowych domów. Ma to swoje plusy, gdyż łatwiej
znaleźć nocleg czy też bazę wypadową.
Praktycznie cały obszar
zarówno Gór Bialskich, jak i Złotych objęty jest "Śnieżnickim Parkiem
Krajobrazowym".
Puszcza Jaworowa i "Rezerwat Śnieżnej Białki" -
można tu zobaczyć jak wyglądał pierwotny las porastający tę część Sudetów.
Poza tym bardzo odludna okolica, w której można spotkać głuszce
i cietrzewie. Rezerwat i puszcza znajduje się na stokach Rudawca
(1106 m) w Górach Bialskich. Przechodzi przez nie zielony szlak ze Śnieżnika do Bielic.
Czernica (1083 m) - najwyższy szczyt północnej części
Gór Bialskich. W wielu przewodnikach można znaleźć informację,
że jest świetnym punktem widokowym, ale jak ostatnio
stwierdziliśmy, cały szczyt porośnięty jest młodnikiem. Widoki do 50
metrów. Na szczycie skrzyżowanie szlaków czerwonego i żółtego.
Lądek Zdrój - miasto uzdrowiskowe położone nad Białą
Lądecką, na wysokości ok. 450 m n.p.m. Znajduje się tu kilka źródeł
o największej w Polsce radoczynności. Początki miasta datuje się
na drugą połową XIII wieku. Dzieje - jak całego regionu - bardzo burzliwe.
Z ciekawostek: Pierwsze wspominki o leczniczych właściwościach
źródeł pochodzą z utworu anonimowego poety z 1242 roku. Powyżej
miasta, w zamku Karpień mieszkali rycerze rozbójnicy. Ich obecność
miała wpływ na tempo rozwoju miasta. Zła sława odstraszała zarówno
osadników jak i kupców do 1443 roku, kiedy to zamek zburzono.
Niedługo potem został wybudowany nowy zakład leczniczy z nowym
ujęciem, które na cześć właściciela nazwano "Jerzy". Przez wieki Lądek
służył wyłącznie bogatym, którzy przede wszystkim bawili się. "Przy
basenach urządzano całe przyjęcia, a kobiety były poubierane
w toalety odpowiednie bardziej na bal niż do kąpieli." Z tego
to powodu w 1814 roku wydano edykt królewski zakazujący kąpieli
koedukacyjnych (jakie były wówczas praktykowane).
Zamek Karpień - położony na szczycie góry o tej
samej nazwie (lub inaczej Karpiak) (758 m). Wybudowany na początku XIV
wieku służył pierwotnie do strzeżenia szlaku handlowego z Pragi do
Krakowa. Po wojnach husyckich został opanowany przez rycerzy rozbójników
siejących postrach nad całą okolicą. W 1443 roku zamek został zdobyty
i zburzony przez księcia opawskiego Wilhelma.
Na zamek można dojść
z Lądka lub z Nowego Gierałtowa szlakiem niebieskim (1,5 - 2 godziny), który na rozdrożu
pod zamkiem krzyżuje się, z biegnącym z Bielic szlakiem zielonym.
Jaskinia Radochowska - położona na zboczu Bzowca (697
m) jest drugą co do wielkości (po Niedźwiedziej) jaskinią Sudetów.
Osadzona w soczewie wapiennej powstała w wyniku wymycia skały
wzdłuż spękań tektonicznych. Podczas badań namulisk w jej wnętrzu
znaleziono ślady i pozostałości zwierząt (niedźwiedzia jaskiniowego,
hieny i innych), jak i człowieka paleolitycznego. W chwili
obecnej jaskinia stanowi swoisty ekosystem. Doszukano się w jej
wnętrzu 91 gatunków zwierząt. Część z nich żyje w niewielkim
jeziorku, stanowiącym niewątpliwą osobliwość jaskini.
Do jaskini
najprościej trafić idąc niebieskim
szlakiem z Lądka, co zajmuje niecałe 2 godziny lub zielonym ze stacji PKP w Radochowie (40
minut).
Kopalnia Złota w Złotym Stoku - podziemne muzeum
przedstawiające historię i metody wydobycia kruszcu. Sztolnia
Gertruda stanowi główną część muzeum. Tutaj można obejrzeć stare plany
sztolni, wystawę kamieni i pamiątek górniczych; w Sztolni
Czarnej znajduje się główna atrakcja kopalni - podziemny wodospad;
Sztolnia Książęca jest co prawda pod opieką muzeum, ale wejście jest
niepilnowane i wejść tam może każdy (jeśli ma latarkę). Wszystkie
korytarze mają ciekawe historie, można w nich znaleźć ślady ludzi
sprzed prawie tysiąca lat. Więcej informacji na stronach Kopalni.
Galeria Kajówka - jeśli będziecie kiedykolwiek latem
w okolicach Lądka Zdroju, to koniecznie musicie tam zajrzeć.
Idąc z Lądka Drogą Graniczną, po dojściu do kawiarenki w Lutynii
skręcając drogą w lewo, i dalej - przez Skalny Wąwóz, dochodzimy
do Wrzosówki. Nie wiem, czy to nazwa wioski, czy tylko
zwyczajowe określenie niewielkiego obszaru. Z leśnej drogi skręca się
na drewniane mostki, kawałeczek pod górę wśród traw, drzew, świerszczy
i dziewięćsiłów (jeśli jest akurat na nie pora) żeby spotkać się
z chatką i jej domownikami. Ale co tam jest dokładnie,
to Wam nie napiszę. Musicie sami to sprawdzić.