TWIERDZA KŁODZKA
Twierdza
wznosi się na szczycie dominującego nad miastem wzgórza (369
m. n.p.m.), zwanego Zamkowym lub Fortecznym. Wczesniej na
wzgórzu tym w X wieku istniał gród warowny zniszczony w czasie
walk o tron czeski w 1114 roku. Na miejscu grodu wniesiono
kamienny, gotycki zamek. W 1557 roku został przebudowany w
stylu renesansowym i powiększony o zamek dolny, który został
ufortyfikowany i przystosowany do broni palnej. W 1662 roku
zdobyty i częściowo wysadzony w powietrze przez wojska
cesarskie Ferdynanda Habsburga
Z biegiem lat
Kłodzko nabierało coraz większe znaczenie strategiczne. Tutaj
przebiegało wiele traktów handlowych. Sytuacja ta sprawiła, że
w latach 1680 - 1702 Austriacy zbudowali na miejscu zamku
twierdze na podstawie planów włoskiego architekta J. Carova. W
1742 roku zdobyta przez wojska pruskie, wkrótce potem na
polecenie Fryderyka II Wielkiego przystąpiono do jej rozbudowy
angażując do tego najlepszych ówczesnych architektów. Ich
dziełem były zewnętrzne fortyfikacje bastionowe. Równocześnie
w latach 1745 - 1750 powstawał fort na Owczej Górze, po
drugiej stronie rzeki. Patrz MAPA. Następnie przystąpiono do
dalszej rozbudowy twierdzy głównej według planów L. W. von
Regelera (budowniczego twierdzy srebrnogórskiej). Rozebrano
pozostałości zamku i na jego miejscu wzniesiono potężny donżon
i system bastionów wraz z wielopoziomowymi kazamatami.
Rozbudowano fortyfikacje ziemne z rawelinami i szańcami.
Przegrodzono Nyse Kłodzką, budując nad nią Brame Ząbkowicką i
śluze do spiętrzania wody. Równoczeœnie rozbudowywano
skomplikowany system korytarzy minerskich. Ich zadaniem była
obrona przed zbyt bliskim przetoczeniu pod twierdze armat
wroga aby mogły oddać skuteczne strzały rozbijając jej
mury.
Twierdza była
w 1807 roku przez kilka miesięcy bezskutecznie obleganana
przez wojska napoleońskie. Załoga sama poddała się po zatruciu
przez jedną ze zwolenniczek Napoleona wody studziennej.
Studnia twierdzy wykuta w litej skale posiada do dzisiaj
głębokość około 80 metrów. W połowie XIX wieku twierdza
utraciła praktycznie znaczenie militarne, chociaż utrzymywano
w niej garnizon wojskowy. Później w twierdzy miesciło się
ciężkie więzienie w którym znaleźli się m.in. wielkopolscy
uczestnicy powstania styczniowego. W czasie II wojny światowej
mieściła się w niej niemiecka fabryka zbrojeniowa, w której
przymusowo pracowało około tysiąca polskich robotników.
Od lat
siedemdziesiątych pomieszczenia twierdzy były stopniowo
porządkowane, zabezpieczane i przystosowywane do zwiedzania.
Obecnie udostępnione są dwie trasy podziemne: im. 1000-lecia
Państwa Polskiego i "LABIRYNTY" oraz naziemny "SZLAK
TURYSTYCZNY". Większa część twierdzy dzierżawiona jest przez
firmę zajmującą się produkcją win. Fort Owcza Góra nie został
przeznaczony do celów turystycznych i jest dostępny dla
wszystkich amatorów przygód.
|